CARPON Kuntilanak Kénging Komala Sutha

 CARPON
Kuntilanak
Kénging Komala Sutha

Lalaunan Nyimas nutupkeun panto cai. Lalaunan ogé, nurunkeun sukuna, ngaléngkah ka handap, ngaliwatan tilu tangga nu leueur kasimbeuhan ku cai ti jero. Sanggeus hareupeun panto nu rék ka imah, teuing timana jolna, angin ngahiliwir kana pundukna. Tiis. Nyimas ngarérét ka lebah panto cai nu nutup. Kapireng sora cai nu kawas ngamalir kana paralon handap, padahal geus sababaraha menit katukang, cai kuduna eureun  ngamalir.
            Teu pati dipikiran. Nyimas ngaleupaskeun dua sendal capitna, sukuna diteueul-teueulkeun kana kékéséd nu garing, tuluy bus ka jero imah sanggeus saméméhna ngonci ti jero.
            Golédag gigireun orok beureum nu tacan sabulan aya di alam dunya. Awak Nyimas nyaréri kénéh, lalinu, tilu jaitan teuing leuwih waktu réngsé ngaheujeun si jabang bayi. Leumpang gé kawas nu léléngkah halu sakapeung mah. Uyuhan ku kituna mah, ngawulaan sorangan ti réngsé lahiran téh. Ti mimiti ngurus orok, nyeuseuh, popoé, ngaléot tepika ngawulaan kadaharan ogé ku sorangan. Sakali-kali éta ogé lanceukna nu sarua ripuh ngurus budak sapopoéna,  nepungan. Tuluy mantuan. Tapi tara kungsi lila, ukur memenitan.
            Nyimas dumuk di kontrakan, teu boga imah. Salakina gawé di pabrik tékstil nu cenah moal lila deui bangkrut. Tiap poé balikna burit, anakna nu cikal nu umurna can panceg lima taun, can bisa kaarah gawé mun sakalieun indungna nitah meuli uyah ka warung ogé.
            Jarum pondok museur kana angka sapuluh waktu Nyimas ngeukeupan orok nu ngagebra. Salakina réngsé Isya disalampeur babaturanna. Diajak gapléh. Saenyana Nyimas keuheul nataku, teu kira-kira salakina indit ninggalkeun manéhna katilu anaknna di imah kontrakan nu kacaritakeun loba jurig.
            Séak … angin nyéak. Nyimas ngarénjag. Naha aya angin ka jero imah, sakitu rérégan nutup, malah liang angin di luhur jandéla jeung panto ogé geus rapet ditutupan ku koran. Najan teu tarik, kana puhu ceuli Nyimas atra sora nu seuri, nyikikik. Siga sora awéwé. Nyimas reuwas. Ceulina rancung-rancung waktu kadua kalina sora nu nyikikik téh aya deui. Nu kadua mah, rada lila, aya kana sababaraha detikna. Puringkak, bulu punduk Nyimas muringkak. Awakna dakdumadak ngeleper, tapi satekah polah nahan rasa sieun nu mimiti nyaliara. Geuwat cengkat tina kasur nu ngahaja diamparkeun tiap peuting di tengah imah. Ngarawu orok tuluy gagancangan blus ka kamar. Panto dikonci pageuh ti jero. Orok digolérkeun di gigireun lanceukna  nu keur kérék.
            Panon Nyimas teu daék peureum, pikiranna masih museur kana sora nyikikik tadi. Teu bisa dipastikeun dimana éta sora, tapi Nyimas ngarasa sora nu pikasieuneun éta téh datangna ti rohangan tukang, tukang pisan, juru pisan … nyaéta  pernahna ti jero cai. Nya, Nyimas yakin ti dinya. Menit-menit ka hareupna karasa lila, ras Nyimas inget kana caritaan tatangga waktu dua bulan katukang anyar nyicingan ieu imah, cenah mah di imah kontrakan ieu nu lega ku rohangan téh, didumukan ogé ku loba mahluk salian manusa. Matakna harga kontrakan imah téh kaitung murah. Nurutkeun béja deui, unggal nu kungsi nyicingan imah ieu, kabéh gé kungsi ngarasakeun ayana bangsaning jurig di dieu. Wallahualam… Nyimas teu pati percaya. Keur dirina nu harita bulan alaeun, manggih kontrakan nu murah téh leuwih penting tibatan ngadéngé nu teu pararuguh jeung bangun nu pamohalan. Lain teu percaya ka bangsa nu kitu, tapi embung kaganggu ku béja-béja nu can pasti.
            Cikikik, sora nu nyikikik téh disada deui. Puriding, Nyimas muriding. Awakna ngadarégdég. Orok dikeukeupan pageuh. Nyimas yakin ayeuna mah, éta sora kunti. Kuntilanak. Mahluk nu cenah jurig awéwé nu buukna panjang ngarambueuk, beungeutna ruksak pikasieuneun, papakéanana daster bodas kuleuheu. Nyimas gé karék inget, tadi manéhna ka cai pikeun miceun getih tina bagéanna nu kagetihan. Nyimas enya-enya poho kana caritaan Téh Ana, lanceukna nu sababaraha kali geus pangalaman orokan.
            “Kadé Nyi… ulah wani-wani ngumbah getih saentasna langit hideung,” pokna peupeujeuh. “Kajeun teundeun heula wé, buntelkeun... keun isuk deui wé ari panonpoé geus bijil, kakarék beresihkeun.”
            “Bisi dicokcrok ku kunti nya, Téh?”
            Nyimas gé karék inget, imah kontrakan ieu, bagéan rohangan tukang jeung imah tatangga nu nukangan, ukur diwatesan ku susukan. Ceuk béja, di susukan kunti resep kekeceprekan ari poé geus ingkah, komo deui disampakkeun getih ti nu hudang ngajuru. Inget kadinya, Nyimas beuki pageuh ngeukeupan orokna.
            Jam dinding di tengah imah disada sabelas kali. Salaki Nyimas nu mimindengna mah polahna kawas budak ngora, can kénéh mulang. Antara rasa keuheul jeung sieun, pagalo dina jero dada. Nyimas  murungkut nyuksruk kana awak orok beureum nu leutik. Tina awakna nu begang nu dibungkus ku baju daster nu lalayu sekar, tina pinarepna nu tumawon, barijil késang badag késang lembut. Sabisa-bisa Nyimas ngagerendengkeun kalimah ampuh pikeun ngusir kunti nu bisa waé nyampeurkeun, tapi dakdumadak biwirna hésé deui éngab. Dada Nyimas turun naék, satekah polah nyinglarkeun rasa sieun nu mingkin nyaliara. Rarasaanana, sora nu nyikikik téh disada deui, ayeuna mah lain ti jero cai, tapi beuki deukeut, beuki deukeut baé.
            Sora panto hareup nu digedor tarik ngalantarankeun Nyimas ngarénjag reuwas. Ceulina masih rancung ngadédéngékeun sora nu nyikikik nu ayeuna mah leungit. Pindah kana sora panto hareup nu teu eureun-eureun digedoran. Nyimas ngusap dada. Lalaunan cengkat, orok beureum nu can dicukuran tepika peuting ieu, masih ngagebra teu kagareuwahkeun ku sora panto nu digedoran tarik ku jalma teu boga pikiran nyaéta bapana, salaki Nyimas.
            “Nyimas… nyaring atuh!” ti luar, salakina ngagentraan. “Naha tengah imah beut dipoékan? Tara-tara ti sasari! Hurungkeun atuh!”
            Nyimas kerung. Rarasaan manéhna teu mareuman lampu nu dimaksud. Pegat meureun, pikirna.
            “Nyimas… geuwat buka atuh!” salakina ngagorowok ti tepas hareup, leungeunna eureun ngagedoran panto.  “Yeuh Akang mawa maratabak paméré si Adung!”
            “Enya Kang… sakedap,” témbal Nyimas bari menerkeun kancing daster nu muka. Bari ngararasakeun peurih dina bagéan awakna urut ngaheujeun si jabang bayi, ngojéngkang tina dipan butut, tuluy muru gagang panto. Bray panto kamar muka. Bener ceuk salakina, rohangan tengah imah téh pareum padahal Nyimas teu rumasa mareuman. Karék gé rék ngaléngkah tina lawang panto, bari leungeunna cupu-capa kana témbok néangan stop kontak, najan poék rohangan tapi panon Nyimas awas kénéh.
            Dina luhur kasur kapuk ipis di tengah imah, nyampak aya nu keur nanghunjar. Awéwé buuk panjang ngarambueuk, beungeutna ruksak. Pakéanna nu bodas kuleuheu kawas daster. Barang nempo Nyimas nu ngarénjag, nu keur nanghunjar dina kasur kapuk téh nyikikik. Pikasieuneun.
            Ti luar, sora salaki Nyimas gegeroan deui, kana sababaraha kali. Tapi saeutik gé teu tepi kana ceuli. Nyimas geus teu kaburu inget deui nanaon, kaburu teu inget di bumi alam.*   Cililin,

Read More

Carpon Jum’at Kliwon Kénging Aulia

Carpon
Jum’at Kliwon
Kénging Aulia

Saméméh ngagutrut nulisan diary, Kuring ngarérét kana almenak rék ningali tanggal. Hah, malem jum’at kliwon !  Hiiiyyyy…. Kuring ngabirigidig.
“Dear Diary, ....”
Reg eureun nulis.
Kuring ngabirigidig deui, geus teu kuat hayang kahampangan.
Gura-giru maké sendal capit, tuluy ngetrokan kamar sabeulah.
            “Ca….Oca….!”  gegeroan bari keketrok.
Orokaya ti jero kamar angger jempling.
Lah, si orowodol mah wayah kieu pasti geus tibra.
Kapaksa kuring muru kamar mandi sorangan. Haté mah hemar-hemir. Malem Jum’at Kliwon, cenah waktuna dedemit, jurig, kunti jeung sajabana kalaluar. Hiiiyyyyy…..
Satengah lumpat kuring muru kamar mandi nu pang deukeutna.
Kamar mandi di kosan PUTRI aya genep, kabéhna ngajajar nyanghareupan pakarangan tukang nu hieum ku tatangkalan.
Selengseng bau durukan, sirah Kuring maké hideng luak-lieuk ka pakarangan tukang. Sarérétan panon ningali nu utek-utekan palebah kandang hayam, kawas ramo-ramo tapi hideung jeung buluan. Ukuranna gé teu ilahar jeung ramo jelema, gedéna ampir sagedé pigeulang kuring. Boa-boa ramo buta…
            “Huwwaaaa…..” Kuring nutupan beungeut.
Teu hayang nyidik-nyidik sakali deui, beuheung diputerkeun 350 derajat. Lalaunan leungeun nu meungpeunan panon dibuka.
Gebeg. Itu handapeun tangkal sirsak kawas aya nu dongko, awakna bodas kabéh, euweuh sukuan, euweuh beungeutan, kalah buuk wé ngawigwig kawas Fungky Papua.
Kuring geus teu bisa ngajerit deui, sora asa melag na tikoro. Luk tungkul, miceun paneuteup tinu pikasieuneun. Tapi kalagkang naon nu oyag-oyagan tukangeun? Boa buta nu tadi ngudag !
Berebet lumpat muru kamar mandi nu pang deukeutna. Gebrug nutupkeun panto kamar mandi, ngadon ngonci manéh.
Calana piyama mah geus baseuh titadi kénéh, bau hangseur.
Haté babacaan sabisa-bisa, mudah-mudahan buta nu tadi katingali leungeunna hideung ngabelegbeg, kunti, atawa naon baé teu manggihan kuring nu keur nyumput di dieu.
Keur anteng babacaan, karasa suku asa aya nu ngusapan. Emh, pasti leungeun jurig, kapan cenah nu kitu mah bisa tembus sanajan panto dikonci gé.
Tibuburanjat kuring naék kana bak mandi. Geleber cucunguk hiber tina sendal kuring, jadol téh !  Ditimbug satakerna sakadang cucunguk nu hiber muru lalangit kamar mandi maké sendal capit, Beleweeeeerrrr……. Guluprak !
“Aw !” sendal capit kalah murag ninggang sirah.
Gusti, na peuting ieu ni apes-apes teuing atuh. Maké hayang ka cai sagala, maké manggihan mangkeluk nu teu paruguh sagala. Maké katimpug ku sendal capit sagala.
Salametkeun abdi Gusti, mugi tiasa uih deui ka kamar teu kirang nanaon. Abdi jangji, pami salamet, badé getol solat, moal kalékéd deui mun nguping adan.
Mani euweuh saurang-urang acan nu ngadon ka kamar mandi deuih ieu téh. Si Oca, atawa si Mojang nu biasana bésér gé teu embol-embol. Ih, aingah.
Salila-lila diuk dina biwir bak, teu wani balik deui ka kamar. Kumaha lamun pas muka panto kamar mandi, buta hideung nu tadi kawénéhan luhureun kandang hayam téh nga hongkeun, atawa kunti handapeun tangkal sirsak jol nyekék beuheung? Hiiiyyyy….
Kuring ngaheruk sorangan, ngarasa jadi jalma nu pang sialna bet ngonci manéh di kamar mandi. Tuda lamun kaluar geus pastina beunang ku jurig nu jigana keur kokotéténgan néangan, ngadodoho kuring.
            “Duh, mamah hapunten enéng. Jigana ieu balukarna tina dosa-dosa enéng salami ieu nu sok wani baha ka mamah” kuring mimiti nginghak.
Kokolébatan raray mamah nu alum basa kuring nembrakkeun pamaksudan hayang kuliah di kota ieu, ngahaja milih tempat di luar kota. Ngarah jauh, hayang ngasaan indekos. Hayang bébas ti mamah nu céréwéd, sagala ulah, sagala teu meunang. Balik telat saeutik, ditelepon kana hp. Lamun hp dipareuman, ditéangan, ditatanyakeun ka unggal babaturan. Ih, ni teu meunang ulin-ulin acan. Kuno boga indung téh, teu cara indung batur.
Ayeuna karasana mah, karék gé saseméstér indekos, meni begang. Ngarumas tuda, biasa dahar kari am, baju kari rap. Ayeuna sagala ku sorangan. Aya éta gé kos-kosan nu nyadiakeun dahar jeung narima loundry. Tapi hargana teu kabedag, Bapa teu sanggupeun.
            Kuring sibuk kénéh nyusutan cipanon nu teu eureun-eureun murubut, basa kapireng sora nu leumpang ngadeukeutan. Lalaunan turun tina bak mandi. Pasti sora jelema, asa teu mungkin jurig leumpangna disada, pan jurig mah sukuna gé cenah teu napak.
La haola wé. Lalaunan muka panto kamar mandi, dipéléngékeun saeutik asal bisa keur noong kaluar.
            “Oooccccaaaaaaa………” kuring ngagabrug babaturan.
Tapi nu digabrug ngadon olohok. Kuring milu ngahuleng, nyidik-nyidik tangtungan babaturan. Mudah-mudahan bener si Oca, lain jurig nyiliwuri nu nyamar jadi si Oca. Lamun nu digabrug si Oca kajajadén, ah geus teu kabayang nasib kuring.
Ditengetan ti luhur nepi ka handap. Buukna nu galing tipepereket, halisna nu hideung ngajelér paéh, bulu matana nu calentrik, kulitna nu kopi tutung. Nyaan si Oca, gadis manisé urang maluku. Pagpangna mah kangkalung nu dipakéna aya bacaan OCA, tuh pan nyaan si Oca asli da piraku jurig maké kangkalung sagala.
            “Ih, ngapain peluk-peluk béta?” pokna.
Tuh pan, sora asli si Oca !   Lain jurig, da sidik teu nyirung.
Digabrug sakali deui babaturan téh.
            “Tolongin gué Ca, ada han….han….” teu wasa nyebutkeunnana, paur kadéngéeun ku jinisna.
            “Apaan? Si Johan?”
Kuring gideug. Curuk bentik nunjuk ka palebah tangkal sirsak. Si Oca répléks nuturkeun panuduh kuring. Berebet téh lumpat tipaparétot ninggalkeun kuring sorangan.
Teu lila sora manéhna ngocéak jeung sora Mojang nu kukulutus. Tayohna tabrakan palebah panto dapur, da si Oca mah mun lumpat tara bisa ngerém ngadadak.
Tah gening aya si Mojang. Batur kuring nu ieu mah bisa diandelkeun. Keur geulis téh soléhah, kaluaran pasantrén tuda manéhna mah. Moal sieuneun ku jurig, boa jurig nu sieuneun ku manéhna.
            “Dimana aya jurig?” Mojang ngagusur si Oca balik deui ka tempat kuring ngajeten.
            “Dimana Néng?” Oca kalah neuteup kuring.
            “Di….. di…..” kuring masih ngadégdég. Leungeun nyekelan kana pigeulang kénca Mojang da pigeulang katuhuna mah dipaké muntang ku si Oca
            “Dimana?” Mojang neuteup leleb.
            “Di handapeun tangkal sirsak” sora kuring halon.
Lalaunan Mojang ngalésotkeun cekelan kuring jeung Oca kana pigeulangna.
            “Rék ka mana?” Tanya kuring
            “Ngainterogasi jurig, bet wani némbongan. Nyingsieunan babaturan kuring sagala!” pokna teuneung bari ngaléngkah nyampeurkeun ka palebah tangkal sirsak.
Kuring jeung si Oca silih teuteup.
            “Nénéng, Oca, kadieu !” Mojang ngageroan ti pakarangan tukang.
            “Ga mau ah!” jawab si Oca, kuring mah tibang gideug.
            “Kadarieu, dék kenalan moal jeung kunti sirsak”
Kuring curinghak, etah si Mojang ka jurig maké wani nyunghak campelak kitu.
            “Mun teu daék kadieu, cenah rék dicekék” ceuk Mojang deui.
Kuring ngabirigidig.
            “Yu ah, daripada mati konyol” si Oca ngagusur kuring, nyampeurkeun Mojang.
            “Yang kamu maksud ini?” ceuk Mojang dibarung ku ngahéhéh seuri.
Si Oca pipilueun seuri, kuring mah teu wani beunta-beunta acan.
            “Néng, ternyata Cuma karung sampah doang” si Oca nyigeung ku leungeun kéncana.
Kuring beunta lalaunan.
Aéh, enya ning karung sampah. Di luhurna aya sapu injuk nu potong. Oh enya, pan tadi ibu kos ngagebug ucing ku sapu injuk. Ucing na mah teu beunang, kalah sapuna wé nu potong.
            “Ni barorangan ih boga babaturan téh” ceuk Mojang.
Kuring kéom kaéraan.
            “Tuda ayeuna pan malem Jum’at kliwon” témbal kuring.
            “Mémangna kunaon mun malem Jum’at kliwon?”
Saméméh némbalan kuring nelek-nelek deui karung sampah, sidik lain kunti.
            “Ceuk béja cenah malem Jum’at kliwon téh waktuna nu kararitu kaluar” sora kuring halon, ampir teu kadéngéeun ku si Oca jeung Mojang.
“Urang mémang kudu percaya yén nu goib téh aya. Tapi lain jadi borangan, heug bakal nyilakakeun sorangan” ceuk Mojang. “Sing inget,kapan dina Al qur’an surah Adz Dzaariyaat ayat ka-56 geus dijelaskeun yén Pangéran teu nyiptakeun jin jeung manusa iwal keur nyembah ka Mantenna”
Kuring ngeluk, bet éra parada kana kalakuan sorangan.
            “Nu ngarana jurig marakayangan mah euweuh. Boro-boro keur nyingsieunan jelema, pikeun nu geus maot mah pegat urusan jeung kadunyaan. Aya gé nu tinggaleun napsu goréngna. Tah, lolobana napsu goréng éta nu ku urang sok disebut jurig marakayangan téh”
Kuring jeung Oca teu lemék sakemék.
            “Da bangsa jin ogé boga aturan, teu meunang némbongan ka manusa. Lamun ngalanggar aturan éta, aya sanksina” ceuk Mojang deui.
            “Ari dedemit, kunti, jeung sajabana?” kuring ngawani-wanikeun tatanya bari rarat-rérét.
Mojang imut, “Kalakuan sétan éta mah, ngahaja keur méngkolkeun akidah jelema. Kanu kurang iman, bisa jadi borangan. Atawa malah percaya kanu kahébatan sétan nu satuluyna jadi pamuja setan. Buka geura Qur’an surat Adz Dzariyaat ayat 21 !”
Kuring jeung Oca unggut-unggutan.
“Jung ah geura baralik deui ka kamar, geus peutig ieu téh. Tuh, nepika poho wé Mojang gé rék wudu. Urang solat tahajud”
Mojang leumpang ka kamar mandi, kuring geuwat nuturkeun. Kitu deui si Oca.
            “Ké,ké, ari tadi nu gegeleberan tukageun kuring naon nya? Moal kitu kalangkag jurig?”
            “Emh, piraku jurig aya kalangkangan” Mojang nyeungseurikeun, “Paling gé éta!” nunjuk anduk dina popoéan nu kaendag-endag ku angin.
Kuring ngélémés deui, kaéraan.
            “Kéla !”
Mojang ngarandeg deui.
            “Naon deui atuh?” bangun nu geus keseleun.
            “Tadi nénéng ningali ramo-ramo galedé jeung hideung di luhur kandang hayam. Moal kitu éta téh….”
            “Astagfirullohal adzim!” Mojang nepak tarangna.
            “Kenapa?” Tanya si Oca nu titadi ngabetem waé.
            “Kaforgetan euy, pan Mojang téh dititah ngampihkeun hayam kana kandang, tuh tingali ngadon sararé luhureun kandang, lain mah ngarampih”
Mojang nyampeurkeun ka palebah kandang nu perenahna di juru kénca pakaragan tukang bari ngagusur si Oca, “Ayo bantuin!”
Mojang jeung si Oca néwakan hayam nu kokocéakan teterejel ngarasa saréna kaganggu. Atuh peuting nu tadina simpé téh jadi ramé.
Sedengkeun kuring buru-buru balik ka kamar kos, rék salin piyama nu bau hangseur, bisi katohyan mantén.  *

Read More

VILLA ISOLA, UNGKAPAN CINTA SEORANG PLAYBOY

 

VILLA ISOLA, UNGKAPAN CINTA SEORANG PLAYBOY

Silvio Berlusconi, mantan Perdana Menteri Italia yang kaya raya dan juga pemilik perusahaan media raksasa terbesar di Italia, adalah pria yang dikenal doyan wanita alias seorang playboy. Hal ini tidak pernah disangkalnya, bahkan ia mengakuinya sendiri di mana ia mengatakan “I’m not a playboy, I’m a playman” (playuomo), maklum usianya sudah uzur 77 tahun.

Pada zaman kolonial, di Bandung juga ada seorang pria yang memiliki sifat maupun perilaku yang hampir serupa dengan Berlusconi, namanya Dominique Willem Berretty. Ayahnya seorang guru sekolah asal Italia dan ibunya adalah seorang gadis Jawa. Ia dilahirkan pada tahun 1890 di Yogyakarta sebagai sinyo blasteran. Setelah dewasa ia memiliki wajah yang tampan.

Pada awalnya, ia bekerja sebagai reporter. Pada tahun 1917 ia mendirikan kantor media yang diberi nama Algemeen Nieuws en Telegraaf Agentschap (ANETA) dengan mottonya (Altijd Nummer Een Trots Alles) – “Selalu Harus Nomor Satu; Apapun Biayanya”. Perusahaan ini membuat dia menjadi kaya raya dan dijuluki sebagai Raja Koran. Ia juga memiliki hobby main perempuan, antara lain selama hidupnya ia sudah menikah sebanyak enam kali. Ketika masa jayanya, ia telah diangkat menjadi bangsawan (baron) oleh Kerajaan Belanda. Jadi mirip seperti Berlusconi!

Sekitar tahun 1932, ia menjalin asmara dengan salah satu putri dari Gubernur Jenderal Cornelis de Jonge, tetapi tidak direstui oleh ayahnya karena sifat playboynya. Gubernur Jenderal Cornelis de Jonge merupakan pejabat tertinggi dari Kerajaan Belanda di Indonesia yang memerintah pada tahun 1931-1936. Berretty merasa tersinggung berat karena lamarannya ditolak. Oleh sebab itu, untuk membuktikan bahwa ia layak dan cukup terhormat untuk bisa meminang putri sang Gubernur Jenderal, ia merencanakan membangun sebuah istana di Bandung seperti layaknya seorang raja. Ia menghubungi arsitek terbaik pada masa itu, yakni Ir. C.P. Wolff Schoemaker, yang reputasinya tidak perlu diragukan lagi, karena antara lain ia yang merancang Gedung Sociteit Concordia (Gedung Merdeka) maupun Grand Hotel Preanger.

Berretty membangun gedung Isola yang kita kenal sekarang ini di atas tanah seluas 120.000 meter persegi dengan bantuan biro arsitektur AIA di Batavia. Gedung yang sedemikian indah dan besar itu ternyata bisa selesai dibangun hanya dalam jangka waktu enam bulan saja. Dimulai pada Oktober 1932 dan selesai Maret 1933. Kerangka bangunan dan jendela-jendela gedung ini terbuat dari baja, sedangkan lantainya beton cor.

Jadi sebenarnya Villa Isola itu dibangun sebagai balas dendam karena lamarannya dari Willem Berretty ditolak. Hal ini membuat dia patah hati dan tersinggung berat. Maka tidaklah heran setelah Villa tersebut selesai, di ruang masuk utamanya dipasang plakat yang bertuliskan: M’ISOLO E VIVO – “Saya mengucilkan diri untuk bertahan hidup”. Dari kata ISOLO (isolasi – terkucil) inilah nama ISOLA diserap. Maka tidaklah salah ada ungkapan yang menyatakan: apabila pria jatuh cinta, maka ia akan bisa menghasilkan karya besar, termasuk Gedung Taj Mahal di India yang juga merupakan ungkapan cinta dengan bahasa arsitektur.

Villa Isola dibangun lengkap dengan sarana ruang bioskop, ruang biliard, bar, lapangan tenis maupun kolam renang. Khusus untuk menghias taman yang penuh dengan bunga mawar merah dan bunga anggrek maupun kolam, telah diimpor khusus dari Eropa enam angsa hitam. Semua perabotan dan kaca tritisan diimpor dari Paris. Walaupun Villa Isola telah selesai pada bulan Mei, tetapi baru diresmikan sembilan bulan kemudian tepatnya pada tanggal 18 Desember 1933, karena ia ingin menunggu hingga semua pohon dan tanaman bunganya berkembang dahulu. Villa Isola dibangun dengan biaya 500.000 Gulden atau setara dengan Rp 250 miliar uang masa kini. Satu nilai yang tidak murah hanya sekadar untuk menghibur rasa patah hati.

Dengan kekayaannya, Willem Beretty mampu membangun Villa Isola. Walaupun demikian masa hidup seseorang ditentukan oleh Tuhan. Dalam perjalanan dari Amsterdam ke Batavia, pesawat yang ditumpangi Berretty jatuh di Suriah. Setelah ia meninggal dalam usia 44 tahun, Villa Isola diambil alih dan dikelola oleh Fr JA van Es, pengelola Hotel Homann. Ketika zaman penjajahan Jepang, Villa Isola dijadikan markas pusat tentara Jepang dan sempat digunakan sebagai kediaman dari Jenderal Hitoshi Imamura. Villa ini pernah berganti nama menjadi Bumi Siliwangi. Saat ini, Villa Isola dipakai oleh IKIP (Institut Keguruan dan Ilmu Pendidikan) atau yang sekarang menjadi Universitas Pendidikan Indonesia – UPI.

(Sumber artikel : Mooi Bandoeng, Robert  T.S. Nio)

Read More

 

Read More

CARPON E M A Kénging Naneng Daningsih

CARPON
E M A
Kénging Naneng Daningsih

Ti peuting mula bébérés téh, koper nu geus dipak téh dibongkar deui, kitu deui tas tangan bawaeun ka kabin kabéh dibongkar, teu percaya kana pagawéan sorangan. Atuh da sieun aya nu tinggaleun, mangkaning lalakon jauh apan ayeuna indit téh. Enya ogé di ditu loba toko beulieun cenah hayang naon sagala rupa ogé aya tapi apan kuring téh jelema manyang-munyung urang kampung bau lisung nu teu nyaho nanaon da puguh apan kakara ayeuna rék ngasaan tumpak kapal udara ogé. Ka toko téa meureun kudu ngomong naha ku basa Inggris atawa ku basa Arab. Lebeng duanana ogé teu timu boro-boro jalma jauh ka bedug modél kieu bisa basa modél kitu, jajauheun.
Koper téh geus sabaraha kali mah dibongkar pasang, baju nu geus asup dikaluarkeun deui, geus di luar kapikir engké  perlu, bus diasupkeun deui, kitu jeung kitu baé nepika tungtungna mah pusing sorangan, cul baé diantep.
Kuring téh diparengkeun rék jarah Mekah, geus lebaran ieu, iang téh. Geus kitu baé geus waktuna meunang panggilan ti Nabi Ibrahim. Titis tulis bagja awak geuning enya lain urang anu nangtukeun. Anu rék jarah téa satadina mah lain kuring tapi ema, indung kuring. Geus saged sasadiaan jauh saméméhna. Duit keur mayar ONH geus dipisahkeun malah geus disetorkeun ka Biro perjalanan haji jeung umroh nu aya di kota kuring.
Nu matak hélok jeung teu kaharti ku akal mah ema téh geus nyieun surat wasiat anu eusina nétélakeun bagian harta kakantun ema geus diatur keur si itu si ieuna; sasatna ema téh geus buka waris da saurna "Ema mah geus kolot bisi dipundut di ditu, mending ogé bérés babagi ayeuna Ema téh teu hayang ngadéngé anak-anak ema paséa alatan parebut warisan. Pek sing alakur sing silih pikanyaah.” Enya sagala geus dibagikeun sararé geus boga hancengan masing-masing, da puguh banda teu sabaraha gampil babagina ogé, jeung deui pangpangna mah dulur-dulur alakur sakabéh teu aya nu baha kana bagian anu geus ditangtukeun ku ema.
Naha atuh tilu bulan méméh bulan puasa, ema téh bet ngantunkeun. Ngabongohan pisan, sararéa asa diheulang, enya ari ema kagungan darah tinggi mah, tapi da sapopoé téh kaciri jagjag, ka pangaosan biasa unggal Kemis taya nu kalarung kitu deui mun aya piknik kaditu kadieu jeung rombongan RT atawa rombongan séjénna ema sok ngiring da puguh teu aya tanda-tanda nu repot teu aya totondén nanaon, éstu teu disangka pisan. Bada solat subuh ditéang ku Ceu Atin nu héran tara-tara tisasari tos carangcang tihang ema teu acan kaluat ti kamar. Ari diguyahkeun geuning tos teu aya dikieuna.
Geus beres tujuhna, sadudulur kuring jeung kulawarga masing-masing ngumpul ngariung, ajengan anu tadi ngaluluguan tahlil diandeg ulah waka sina mulang, maksud téh rék ngabadamikeun wasiat ema téa. Tapi da henteu lila saréréa ogé sapuk rék ngajalankeun wasiat ema, saréréa geus narima bagian masing-masing, ngan ukur ngomongkeun teknis kumaha ngurus-surat-suratna.
Aya saeutik anu jadi pananya ti sararea téh, apan ari raja kaya mah tadi gé geus diajangkeun keur si itu si ieu na, ngan jatah ka Mekah anu duitna geus dipihapékeun ka biro perjalanan haji jeung umrah henteu bisa dicokot deui, tapi bisa diganti ku nu séjén, sanajan kudu aya tambahan keur itu jeung ieu. Teu nanaon sakitu mah wajar. Masalahna saha anu rék ngagantina, dulur nu tilu geus jaradi haji jeung hajjah, iwal kuring nu acan téh. Sararéa nunjuk ka kuring, hayang kuring ogé ka Mekah téh, ngan meureun ongkos ka Mekah hancengan ema lain kuring wungkul tapi kudu dibagi keur dulur-dulur anu sarua boga hak. Dina babadamian diputuskeun ka Mekah bagian kuring tapi bagian tina balong nu tonggoh kuring henteu meunang bagian. Hadé kitu ogé, sararéa satuju. Kitu deui kang Maman, salaki kuring anu iklas ditinggalkeun ku kuring ka Mekah. Ajaman mah lamun kuring ka Mekah téh hayang bareng jeung manéhna da kumaha atuh ari situasina saperti kitu, lain teu hayang? teu masalah lamun kuring boga duit mah.
Dina emprona indit, kulawarga ngan nganteurkeun nepika kuring merenah diuk dina beus nu rék mawa kuring ka Pondok Gede anu saterusna dibawa deui ka Halim, ti dinya biur ngapung ngawang-ngawang. Labaik Allohuma Labaik.
Saméméh iang ka Halim rombongan téh direureuhkeun heula di asrama haji lantaran kapal anu rék mawa kuring kakara jam 8 peuting ngapungna.
Batur sabangku dina beus téh tatanga kénéh, Ibu Mari nu angkatna téh sakulawarga sareng carogéna, sareng ibuna, Ibu Marfuah, katut putrana duaan, néng Nina sareng Cép Dodi. Ari ibu Marfuah téh sobat dalit ema boh di lembur boh di pangaosan yuswana ogé henteu géséh nu matak nyobat, kaditu kadieu sasarengan baé. Basa ema pupus anjeuna midangdam bangun anu kanyenyerian pisan da puguh kaleungitan sobat anu sapantar sami-sami sepuh.
"Naha atuh Ma Enar téh bet miheulaan, apan ibu anu gering ripuh téh jaba geus sakieu rarempona kieu," saurna. Saleresna anjeuna téh kagungan panyawat gula jeung darah tinggi tos repot da kamana-mana téh tara kantun ti teteken. Ayeuna ogé mekel korsi roda kanggo engké diditu nu mawi Cep Doni dicandak ogé, badé ngabantu-bantu nyurung.
Mindeng kabandungan mun sakalieun ema sasauran yén ibu Marfuah téh sering curhat perkawis kalakuan putu-putuna anu kirang sapagodos sareng kahoyong manahna. Tapi ku ema ukur dimuhunkeun baé da nya saleresna sanajan nyobat ari urusan rumah tanggana mah teu saé milu ilubiung. Kuring ogé api lain ngeunaan urusan éta mah ngan ukur nyaho sadirieun baé, tapi barang ningali salila di perjalanan bet asa kapikiran boa enya kasauran ema téh. Basa di jalan Ibu Marfuah téh sasauran hoyong lirén heula di pom bengsin hoyong ka jamban heula. Naha atuh lain digugu boh ku putrana atawa ku incu-incuna kalahkah gegelendeng, tarik deuih nyariosna téh da ku sararéa ogé kadangu.
"Ari Amih atuh sanés titadi méméh angkat!" Kasauran ibu Mari téh tangtu baé kakupingeun ku pangaping nu terus noél supir. Teu lila beus téh reg eureun di rest area.
"Mangga bilih aya nu badé ka jamban, palih ditu pengkereun réstoran Padang" ceuk pangaping. Jrut nu tarurun téh lain baé ibu Marfuah tapi ampir kabéh nu aya dina beus.
"Enggal atuh Ni, hararésé naker badé tarurun téh Nina gé hoyong ka cai,” ceuk Neng Nina pokna teu euleum-euleum, sakitu ningali ninina usah-oséh rék turun tina beus téh.
Ari kitu mah teu géséh-géséh teuing cariosan anjeuna ka ema téh. Da kuring ogé ngarasa kalakuan Cép Doni téh henteu merenah. Kitu deui Basa datang ka Pondok Gede dina waktuna tuang, paboro-boro bangun nu sieun béakeun kaasup Néng Nina jeung Cép Doni teu inget ka nini nu masih kénéh di tukang.
Ningali kitu kuring bet merebey cimata teu pupuguh, ceurik kanyenyerian teu bisa ditahan nepi ka basa batur solat magrib berjamaah kuring mah nyuuh dina bantal di juru. Kuring téh rumasa dosa da kalakuan kuring ka ema ogé henteu leuwih alus batan kalakuan Cep Doni ka ibu Marfuah. Kuring téh budak bungsu nu dirungrum kaasih indung jeung dulur-dulur nu matak ogoan jeung goréng adat. Rumasa kuring téh rumasa, komo sanggeus kuring kawin jeung Kang Maman, kuring pupulih rék pindah nuturkeun salaki ku ema diceungceurikan. Majarkeun téh lamun kuring pindah ema jeung saha naha tega ninggalkeun ema di dieu sorangan? Bisi gering panas tiris moal aya nu ngurus, kituna téh bari terus carinakdak. Dulur-dulur ogé ngarojong kana pamendak ema téh da sanajan sakota ogé moal bisa nalingakeun ema terus- terusan, da puguh baroga tanggungjawab masing-masing.
Nurut kuring téh nurutna mah henteu tulus nuturkeun Kang Maman komo deui basa nyaho Kang Maman ogé soléh hirup sorangan di Jakarta kajeun teuing balik unggal minggu, kakaretaapian unggal Jumaah soré balik deui Senen subuh. Sanajan kitu haté kuring angger ngageremet asa dipegat duriat, asa diteungteuinganan ku ema. Nu matak adat téh beuki undak teu kaop kasigeung gampil pisan marudah, kitu téh teu ka dulur teu ka ema sarua. Tungtungna kuring pada ngama'lum ku sararéa. Da basa jatah ka Mekah dibikeun ka kuring gé, mémang geus meunang badami saréréa sugan baé geus ka Mekah mah adatna bisa robah.
Jadi kalakuan Cep Doni téh gambaran kalakuan kuring pisan ceples henteu dipiceun sasieur. Ayeuna kuring kakara sadar geuning kalakuan kitu téh kacida goréngna, kacida gedé dosa kuring ka indung nu sakitu mikanyaahna nu salawasna ngéléhan dapon kuring senang. Karasa lamun kuring keur murang-maring ema mah sok terus angkat, paribasa mah dek mikeun cau ka si Tetéh atawa papadon rék ka tukang ngaput atawa naon baé nu jadi alesan. Padahal ceuk si Tetéh mah Ema téh ngahaja ngajauhan nu keur ambek supaya ulah kateterusan, karunya budak téh bisi doraka lamun nepika ngunghak ka indung.
Solat magrib téh kuring sorangan, batur balakécrakan di ruang makan kuring mah numpi di kamar. Boro-boro hayang dahar, disarusulan ogé ukur nganuhunkeun baé. Kuring neneda ka Gusti nyuhunkeun dihapunten kana kalakuan kuring anu sakitu cawadeunana. Duh Gusti naha kinten-kintenna dosa abdi téh tiasa dipupus? Ampun Gusti, ampun ema, hapunten abdi.
Kuring henteu yakin naha dosa kuring téh bisa dipupus gancang-gancang atawa henteu, tapi ti harita unggal solat kuring teu weléh sujud neneda ka Yang Manon sangkan sagala dosa kuring utamana dosa ka ema anu sakitu gedéna geura dihapunten. Teu weléh kuring neneda sangkan ema,ditampi iman islamna ditampi amal ibadatna sareng dihapunten sagala kalepatanana. Kitu téh unggal waktu bari teu petot cimata murubut teu ngingetkeun kana kaséhatan sorangan kadang kala nepika poho dahar poho nginum padahal perjalanan anu sakitu beuratna. Aya nu ngupah ngapeh ogé boh ku sasama jamaah atawa ku pangaping kuring henteu betus ngan ukur nyebut teu naon-naon atawa ukur nyebut salésma. Tapi kakuatan awak geuning aya watesna beuki lila boh lahir boh batin beuki karasa lemah, tungtungna brek gering parias nyongkab bari jeung sasar.
Lantaran kaséhatan kuring beuki lila beuki goréng, di Mekah kuring dibawa ka rumah sakit meunang dua poé. Salila ngendong di rumah sakit téh panas henteu turun-turun, késang ngoprot bari jeung guling gasahan, unggai rék saré kabayang baé pameunteu ema asa aya dina kongkolak panon. Basa rék dirangkul les deui kalangkang ema téh ngiles. Kitu jeung kitu baé kuring ngudag-ngudag ema bari haharegungan, gogorowokan ema hapunten ema hapunten, tepika reupna peureum. Dina itungan duka sabaraha lilana kuring ngalenyap rarasaan téh ema nyampeurkeun bari imut ngagelenyu terus ngusapan siran, aya rasa tengtrem anu kacida nikmatna, nyerep nyecep kana ati sanubari.
Barang nyah beunta ibu Marfuah karasa keur ngusapan sirah kuring bari diriung ku ibu-ibu nu séjénna. Rék cengkat diharalangan majarkeun téh tong wara hudang baé cenah tangtuna ogé lalungsé kénéh urut dua poé sasar teu eureun-eureun.
Ti harita awak neutneutan ka cageur, ibadah sanajan kudu nyéwa korsi roda teu burung kalaksanakeun. Pauntuy-untuy jeung ibu Marfuah boh sa'i boh tawaf kana korsi roda nu ngahaja anjeunna ogé husus nyéwa nu ngadorongna da apan korsina mah anjeuna mawa ti lembur, cacap nepi ka beresna rukun haji.
Ari nu matak hélok kamana-mana téh kuring asa dibaturan ku ema da rét ka gigireun ningali téh asa ningali ema, jalmi eta téh pangambungna persis pangambung ema, kitu deui rét ka kénca ieu mah socana nu siga ema téh, ningali ka hareup ieu mah langgeorna nu siga ema téh. Kitu jeung kitu baé salawasna ema aya di gigireun, di hareupeun, di kenca, di katuhu, dimana- mana. Saestuna ema aya dina haté kuring.*

Read More

Carpon Simpé Kénging Cucu Nurzaman

 Carpon
Simpé
Kénging Cucu Nurzaman

Dor! Péstol FN melesatkeun péééélor kana tarang si Aman.
Lisa, ”Hapunten.”
Aya bukhul-koret, hirshun-sarakah kana dunya, hasad wa hikdun--sirik tur ngéwa, jahlun-bodo, kibrun--adigung, syahwat-birahi anu ngagedur teu kaangkék, jeung godlob-ambek nu ngabebela, nyakakak akey-akeyan dina jero tarang Aman.
Ceuk Lisa, ”Naha salira bet miara panyakit anu awon?”
Aman masih kénéh ngarénghap. Dor! Sakali deui pélor melesat. Ayeuna mah nembus jajantungna.
Bahaya éta panyakit téh, matak mawa mamala ka diri anjeun jeung ka nu lian. Al laum-ngajejeléh, Al hawa-gampang kataji ku kasenangan. Al makru-ngacowkeun. Al ujub-ngarasa hadé dina lampah. Al ghibah-ngupat batur bari shu’uzhon—goréng sangka. Ar riya-hayang kapuji batur. Azh zhulmu-kaniaya, Al-kidzbu-bohong, jeung ghoflah-mopohokeun Pangéran. Kabéh akey-akeyan ngagonjak ka si Aman, “Tiwas manéh dina kagoréngan.”
Ceuk Lisa, ”Emh, salira, naha teu néang jeung nyorang jalan hirup pisalameteun? Naha ngéwa naon ka abdi? Nepi ka rék ngarogahala kahormatan sagala. Teu payus jeung kahadéan. Kutan alkohol. Kutan ganja. Kutan lalajo film-film anu jorang. Kutan gaul jeung jelema anu baragajul. Teu nyaho di budi anjeun. Naha teu cukup ajakan ti pun lanceuk? Carogé abdi? Yeuh. Geura sebut asma-Na. Sok ku Lisa dibantuan.”
Getih ngucur tina tarang, maseuhan téhel. Pon kitu tina lebah dada tempat jajantung. Ngabolobor. Lisa ngaluarkeun hp ku leungeun kéncana. Mencét nomer.
*
“Ku naon geulis?” salaki Lisa nalék.
Ari anu ditalék kalah nyurucud cipanonna. “Emh. Hanjakal Lisa mah gaduh rerencangan téh.”
“Naha kumaha?” salaki Lisa semu héraneun.
“Saupami diajak kana kasaéan téh kalah ngabalieur. Kalah ngéwa ka Lisa. Cenah Lisa mah jalma so! Mamaké jilbab téh hayang kasebut ‘alim. Padahal mah pan éta paréntah ti Pangeran.”
Salaki Lisa masih kénéh ngemu kahémeng.
“Enya kapungkur, sateuacan pendak sareng Aa, Lisa ukur istiqomah dikurudung. Ari setélan mah sapertos jalmi ilahar, lancingan jeans, kaos ketat. Tapi ayeuna saatos Lisa terang ti Aa, kana katerangan anu langkung teleb, tétéla jilbab téh sanés kabudayaan arab. Éstuning paréntah ti Nu Maha Kawasa.”
“Tos geulis. Sing sabar,” salaki Lisa ngusapan buuk pamajikanana, “Bebenaran mah mémang beurat ditanjeurkeunana gé. Aya kalana dugi ka kedah mertarohkeun nyawa. Aa bingah ka Lisa. Tos istiqomah.”
Jam geus nuduhkeun wanci janari leutik. Giliran ka cai, ngaradon wudlu. Duanana naretepan. Roka’at ka roka’at dilakonan kalawan khusyu. Ditutup ku sholat nu gangsal itunganana. Di luhureun sajadah duanana marenekung. Ngecapkeun du’a. jeung nyebut asma pangéran. Haté nu ikhlas jiwa nu sugih ku ajén inajén anu haq. Lisa ngaderes qur’an ngantosan subuh. Sababaraha juz. Ari salakina mah teteg dina dzikir.
Adzan nyelesep kana lelembutan jalma-jalma. Lisa jeung salakina cengkat tina sajadah. Duanana ngaléngkah kalawan yakin ka masjid anu teu pati jauh ti imahna. Ibun maruntang dina reumis, sisi susukan. Hawa tiis, nyecep kana awak.
*
Hapunten Néng Lisa, abdi tos gaduh prasangka awon. Tos su’udzon. Abdi anu hoyong sareng nu sok awon pikir. Sanés Néng Lisa. Abdi anu sok mabok mah. Hapunten. Sakali deui hapunten.
“Teu bisa. Anjeun kudu dihukum.” Sada sora Lisa.
“Nyanggakeun sadaya-daya,” témbal téh.
“Ka saha deui manéh geus su’udzon téh?”
Ka Jabo, ka oséng, ka Marno, sareng ka Baros. Jabo mah teu aya masalah kétang. Saé. Marno ogé kitu deui. Teu siga abdi, baragajulan.
“Ka saha deui?” sada sora Lisa deui.
“Ka pérsik. Ka Mahmudi”
“Tah kitu ari murid Nunu mah,” ceuk Lisa deui téh, “Kedah jembar manah. Geuning dina ranggeuyan mutiara, kudu asih ka jalma anu mikangéwa ka manéh. Tong dibales ku su’udzon. Boa teuing manéhna langkung saraé ti manéh. Tong ngarasa leuwih mulya ti batur.”
Simpé.
“Ngaku salah?” tanya Lisa.
“Sumuhun.”
“Siap dihukum?”
“Insya Alloh. Abdi nyungkeun diraksa tina kasalahan. Muga, aya amalan anu tiasa nyalametkeun abdi tina naraka. Abdi siap nandangan katangtuan. Asal internet kudu diraksa tina maksiat. Upami perlu mah dieureunkeun. Blokir jaringan internet barat anu goreng. Pon kitu deui TV, muga ulah mintonkeun film anu teu payus, anu matak mawa-mawa kana kagoréngan. Seni kedah distop heula. Kedah aya saringan. Tong bisnis demi budaya jeung duit. Kudu demi Alloh, demi Agama. Tong diporsir, jadi industri. Hirshun, sarakah. Élmu didagang-dagang sarta dijieun pakasaban. Naon bédana jeung ustadz anu sok miharep duit, anu ku anjeun sok dilécé. Anjeun leuwih ti kitu. Dalah anjeun pamawana.”
“Heup-heup. Naon deui dosa anjeun?”
Ah taroskeun wé ka Malaikat Atid. Dosa abdi seueur.
Abdi satuju kana jalan Alloh, kana syariat, thoriqoh, hakikat, sinareng ma’rifat. Sok sanaos abdi teu acan tiasa nyekel deleg, remen sulaya. Tapi abdi gaduh kayakina yén pasantrén leuwih utama batan sakola. Lain hartina sakola teu perlu. Masantrén heula anu utama. Tong ngagedékeun sakola. Loba dodojana. Komo mun geus aya anu puristis jeung kafir mah. Abdi yakin urang sunda sakedik anu sanes islam. Islam anu bubuhunan. Anu nurus tunjung. Tapi tong modérn teuing siga abdi, kabalinger. Kudu sineger. Conto KH Ahmad Fawzy Imron, basajan, handap asor. Nyaahan. Jeung deudeuhan. Conto oge Kh Abdul Ghaos Saepulloh Al Maslul sareng KH Zezen Zaenal Abidin Bazul Asyhab. Conto KH Ilyas Ruhiyat (alm). Estuning lemah lembut. Nyaahan. Sopan ka jalma anu bedegong jeung bodo.
“Pangersaaaaaaaaa.”
“Éh Néng Lisa mani saé raksukanana. Shafira atanapi Robbani? Tapi sigana mah bordiran Tasikmalaya. Hébat lah sapertos murid téh Witrin.”
“Ah ari taeun téh,” témbal Lisa semu lingsem, “Ka saha deui?”
“Ka nu jajaluk, sok goréng haté. Ka kuncen tara daék méré pakéan anu merenah pikeun nutup orat. Ka jalma anu lapar masih kénéh pedit alias korét. Ka Alloh. Abdi zholim ka diri abdi. Abdi Zholim ka Alloh.”
Simpé deui.
“Stop pornografi. Stop miras. Stop tayangan TV.  Stop mumuja ahli ilmu pengetahuan anu hanteu boga tauhid. Stop Syariat tanpa thoriqoh. Inget saenyana Thoriqoh jeung syariat éta hal anu teu bisa dipisahkeun. Thoriqoh kudu maké syariat, syariat kudu maké thoriqoh. Ramékeun mesjid. Kurangan hiburan anu goréng atikanana.”
“Naha siga Lisa Baheula?”
“Ah henteu Lis,” témbal téh, “Tos ah tong ngémut deui baheula. Ti ayeuna ka hareup Kudu hadé. Stop Géng. Stop pergaulan bébas. Tong ngagungkeun seni. Seni lain bebeneran, mung ukur alat, pikeun metakeun bebeneran. Téang heula bebeneranana. Ayana di pasantrén, di masjid, majlis élmu, di majlis dzikir.”
‘Yaa Robbi bil-Musthofaa balligh maqooshidanaa Waghfirlanaa maamadho yaa waasi’al karomi.’
Sora di masjid At Tin. Terus. Terus. Maulid. Syaroful anaam, ad diba’i, Al barzanji natsar wa nazhom, Al burdah,  jeung nu séjénna deui.
Stop pamabokan. Tolak keras narkotika.
“Ah, nu namina jalmi saha nu terang. Anging Alloh. Mugia Alloh nuduhkeun kana jalan anu saé, bener, tur lempeng. Jalanna jalmi-jalmi anu tos dipaparinan ni’mat ku anjeun-Na,” omong Lisa.
Mugi dipaparin kakiatan kanggé ngangkek hawa nafsuna. Ngalajur nafsu. Néang popularitas—sum’ah. Hayang kapuji ku batur—riya; ku baraya, ku tatangga. Ku hal-hal anu teu pantes pikeun méré pujian. Ukur Anjeun-Na anu ngagaduhan sadaya puja sinareng puji. Mungguh miharep janten jalmi anu pinuji di payuneun Anjeun-Na éta anu utami.
“Mugi ditebihkeun Lisa tina sagala rupi ketak mapatahan anu teu mangpaat. Mugi dipaparinan kasaéan kanggo ngadugikeun hal-hal anu kedahna didugikeun. Sapertos Pangersa Anjeunna. Anjeunna ogé teu peryogieun pujian. Mugia seueur jalmi anu percanten ka anjeunna anu janten Naiba Rosulillah. Wali Agung. Rajana para wali di zaman ieu. Mugia berkah ti anjeunna, Abdi sadaya tiasa kalebet jalmi anu dipaparin pangampura ku anjeun-Na.”
Hidup para kiyai, hidup para ‘ulama. Hidup. Para asatidz. Hidup para salikin. Hidup islam.
Teu hidup anu goréng adat anu teu daék memener kalakuanana. Mugia gusti maparinan pangampura ka abdi sareng jalmi-jalmi muslim-mu’min anu masih keneh zholim. Sarta maparinan pituduh anu haq. Anu lemah lembut. Anu tiasa ngarobih kana saniskanten kalakuan awon.
Hapunten. Afwan. Allohumaghfirlii waliwalidayya, walil mu’miniina wal mu’minat al ahya I minhum wal amwat birohmatika Ya Arhamar Roohimiin. Wassalam.**

Read More

Aki Warung Kénging Wahyu Wibisana

Aki Warung
Kénging Wahyu Wibisana
AKI WARUNG, biasa kuring nyebut kitu ka manéhna téh. Pédah akina tukang warung nu aya di hareupeun imah kuring. Cenah mah umurna geus aya kana saratus taunna. Bisa jadi, lantaran Si Aki geus sakitu eumeurna. Kulitna nu bodas geus naroknok ku karang jadi pandeuri. Hurik deuih. Lilinieun lain ngan leungeunna wungkul, geus nepi kana biwir handapna. Halisna geus jiga ramat lancah, ari kumis ngan jadi dina juru-juru biwir, keri, curiwis, lir sikat gigi butut.
Enya, nilik kana warugana mah geus rapuh pisan. Tapi, nu matak ku kuring dicaritakeun ayeuna, di manéhna téh aya kénéh nu hurung. Dina haténa. Kawas huut nu ngandung seuneu: buruk di luarna, tapi di jerona mah ruhay kénéh. Tah ruhayna ieu nu dipuji ku kuring téh.
Sanajan ruhayna téh sakapeung mah matak panas haté kuring! Haté lalaki nu aya di kuring.
Paingan, cék haté, upama kuring ngaliwat, hég pareng papelong jeung manéhna, bet meunang sorot anu anéh. Manéhna kawas nu kumerot hayang jadi kuring. Katémbong, pelong panonna nu geus kulawu ngadadak jadi sumirat. Biwir handapna nu geus melay ngageter kawas nu hayang pok:
"Naha Aki téh teu jadi Adén?”
Manéhna téh sok nyebut Adén ka kuring.
Kakara nyaho sabada pamajikan nyarita ka kuring. Majarkeun téh, paingan Si Aki sok gancang nyingkah, bangun éraeun, asup ka jero imah, upama pamajikan pasarandog jeung manéhna di warung. Cenah, cék tukang warung, Si Aki resepeun ka pamajikan kuring. Ari sababna taya lian, pédah rupa pamajikan kuring, cék Si Aki, sarimbag jeung pamajikanana baréto. Duka pamajikan anu kasabaraha, tapi cenah, cék tukang warung, pamajikan Si Aki anu pangdipikaasihna ku manéhna.
Tah kitu nu matak tadi disebut matak panas haté téh. Tapi, ku lantaran kuring nyaho yén careuh téh geus teu huntuan, geus lémpoy bin létoy, ah teu hariwang teu sing ngencarkeun hayam danten ogé. Malah kuring jadi hormat ka manéhna, lantaran tétéla di manéhna aya anu teu daékeun ngolotan, haténa.
Sanajan kitu, kuring api-api teu nyaho baé. Tara némbongkeun riuk beungeut anu matak curiga Si Aki. Nanya, ngobrol, sabiasa. Malahan jadi leuwih deukeut, lantaran hayang leuwih wawuh kana perasaanana.
Tina obrolan jeung Si Aki, ka béhdieunakeun, kuring meunang raratan yén manéhna téh baheula mah pangarjunana. Loba awéwé nu kaédanan, kaasup ronggéng-ronggéng di bédéng. Teu anéh upama manéhna cruk-crek téh lantaran loba nu antri.
"Tapi Aki téh teu ngasaan bogoh," omongna bari ngagaro bitisna nu geus hépé kawas lontong kurang eusi.
Cenah, ku lantaran manéhna téh pakulitanaua bodas, resepna nya ka nu hideung. Hideung santen. Lebah dieu kuring beuki ngarti naon sabenerna nu matak Si Aki resepeun ka pamajikan kuring. Pamajikan ogé apan hideung santen, jeung ceuk kuring manis.
Anu diincer ku Si Aki baréto, cenah, anakna hiji oah urang Ciwaregu. Kitu rupana téh, hideung santen jeung manis. Tapi ku lantaran anak oah nu dipikasieun jeung dipikangéwa ku rahayat, Si Aki téh ngarasa wegah. Keur mah aya pasal deuih. Ronggéng-ronggéng barogoheun ka Si Aki atuda, nepi ka éta oah asa kaéléhkeun. Nya bedog kaluar. Si Aki némbongkeun tapak bedog oah, kiwed manjang dina luhureun keuneungna.
RESEPNA Si Aki kana ketuk tilu, jigana, kawas kuring kana udud, ngabaju. Ayeuna geus euweuh nu ngamén deui, katambah manéhna geus aki-aki. Tapi ari kana ngaréngkénék mah sok pirajeunan kénéh. Incuna, tukang warung téa, anu ngabéjakeun téh. Lain ka kuring, tapi ka pamajikan kuring.
Majarkeun téh, upama dina radio aya tabeuh ketuk tilu, Si Aki sok ngahaja ngaringkeb manéh di pangkéngna. Ari sakali mangsa diintip ku incuna cenah Si Aki téh keur ngéngklak bangun ni’mat. Édas, taksiran mah keur mulangkeun deui panineunganana.
"Kumaha paroman beungeutna?” kuring panasaran nanya ka pamajikan.
Jigana pamajikan kuring nanyakeun deuih ka incu Si Aki. Tuluy diintip deui.
Cenah, ceuk incuna, upama Si Aki tas ngigel, sok tuluy ceurik bangun sedih, bangun nalangsa. "Ari geus kitu kumaha?" kuring nanya deui ka pamajikan, beuki panasaran.
Tayohna, pamajikan kuring nanyakeun deui ka tukang warung. Tukang warung ngintip deui. Dibéjakeun ka pamajikan. Terus ditepikeun ka kuring.
Cenah, ceuk incuna, upama Si Aki tas ceurik, manéhna sok nyusutan cipanonna. Gancang kaluar ti kamarna, koréléng ka hareup. Hég cindutrung deukeut gebyog warung bari melong ka imah kuring.
Nyaho yén manéhna ngadagoan sugan pamajikan kuring bijil ti imah. Hayangeun neuteup sakeudeung, sarérét baé, da apan Si Aki sok gancang abus deui ka imah, upama pamajikan kuring nénjo manéhna téh.
Deudeuh teuing Aki. Pék baé pamajikan kuring teuteup sing leleb. Peupeuriheun waruga  atuh ngolotan, haté mah ulah. Kuring hayang tetep milu ngajaga sangkan haté Si Aki ulah kabawa kolot.
“Kumaha ari geus papanggih jeung di dinya?” Kuring nanya ka pamajikan. Ku sora nalungtik.
Lir nu katalatahan ku Jéndral. Pamajikan kuring tuluy nanyakeun deui ka tukang warung. Tukang warung asa katalatahan ku ibu pejabat tinggi, gancang ngintip deui Si Aki.
Cenah, ceuk incuna, upama Si Aki tas papanggih jeung pamajikan kuring, manéhna sok gancang ngaringkeb manéh deui. Sok tuluy saré bangun tibra.
 Enya Aki, saré sing tibra. Sing ngimpi nu éndah nu dipapaésan ku kekembangan nu mangkak dalapan puluh taun nu geus kaliwat. Sing mindeng baé papanggih jeung pamajikan kuring, sanajan bari maling-maling. Kuring hayang milu mépéndé Aki, mangmukakeun panto impian rumaja nu seungit ngadalingding.
“Kumaha ari geus saré? Ari geus hudang kumaha?” kuring nanya ka pamajikan ku sora nu hayang gentak dijawab.
Pamajikan ka tukang warung. Tukang warung ngintip Si Aki.
Cenah, ceuk tukang warung, upama Si Aki hudang tas saré tibra, manéhna katémbongna bangun seger pisan. Bangun gumbira deuih. Maké sok didurirangan sagala, cenah.
Tétéla Aki, dang durirang mending gé ngahariring. Alam dunya téh pinuh ku lagu nu matak kelar, jeung nu matak gahar. Ngolotan mah keun baé, asal haté tansah genah jeung sugema. Kuring hayang nyugemakeun Aki.
Hayang supaya kasugemaan Aki waktu kauntun tipung katambang béas kalaksanakeun ka anak oah téa aya kénéh sambunganana nepi ka ayeuna. Pagawéan haté micinta hiji awéwé téh ulah kahalangan ku pédah geus séngsérang padung. Sangkan hirup lain ngan keur dahar jeung gering wungkul tapi jangeun miara kalanggengan asih saméméh umur aya nu maut.
TINA obrolan Si Aki, kuring jadi nyaho yén anak oah téh tungtungna mah dikawin ku manéhna. Sanggeus ngarandapan peurih jeung peurih demi kaasih. Mitohana anu baréto kungsi ngabajég sukuna, teu bisa majar kumaha, lantaran anakna kabuktian maskét pisan ka Si Aki. Diomongkeun mah diomongkeun ku batur, naha maké daék ngawin anak oah nu sakitu gangasna. Tapi tétéla manéhna geus mikir wening pisan.Yén kacintaan mah cai. Yén kagoréngan mitoha mah minyak. Pisahkeun, sarta bakal tetep misah, antara cai jeung minyak, sanajan disalumurkeun. Manéhna nginum cai nu aya di luhurna, lain rék ngaregot minyak nu aya di handapna. Enya bener, kitu.
Teu ditelek nepi ka bubuk leutikna kumaha sarsilahna nu matak Si Aki bisa meunangkeun anak oah téh. Ngan ukur dicaritakeun ku manéhna yén kakara harita timbulna "rasa bogoh ka awéwé” téh. Mun dina kadaharan mah karasa uyah asemna. Tapi hanjakal, cenah, teu lila. Rarasaanana téh ngan tiba sajorélat, lir kingkilaban. Ngan sataun satengah, tina umur saratus taun, manéhna boga rasa bagja nyandingkeun pamajikan nu dipitresna téh. Bener ngan sakolépat, ngan hiji satengah persén tina hirupna nepi ka ayeuna.
"Aki dibajég deui baé," cék manéhna bari tuluy ngohkoh nepi ka bengkung, malah nepi ka murutput. "Hapunten, Adén," cenah bangun éraeun.
"Ku saha Aki dibajég deui téh?" kuring gancang nanya supaya manéhna ulah katutuluyan ngarasa wirangna. "Ku mitoha Aki?"
"Sanés, Adén," tembalna, "ku Si Sabra, oah ngora ti Cibendul."
"Ku naon?"
"Manéhna bogoheun ka pamajikan Aki."
" Kapaksa papisah cenah Si Aki jeung pamajikanana téh. Manéhna gering mangbulan-bulan, pamajikan aya nu ngiwat. Pisah pikeun saterusna bari ninggalkeun panineungan anu salawasna mangkak baé dina haténa. Tug nepi ka ayeuna. Bari nyaho deuih yén ituna ogé sarua beuratna.
"Leres Adén ituna gé beurateun ka Aki?” manéhna bet nanya.
"Tangtos,” walon kuring ku sora yakin.
"Tangtu beurateunana. "Hiji awéwé anu disamber ku heulang, ku hiji lalaki nu teu dipikacinta, nepi ka téga. Caritakeun ku kembang kacintana téh. Tapi upama teu bisa, caritakeun ku tambang baé. Manéhna bibilasan, ku tambang lulub, dina dahan namnam.
"Tangtos beurateunana," omong kuring sakali deui ngayakinkeun manéhna lantaran kuring beuki yakin.
Sanggeus nyaho riwayatna kitu, kuring beuki ngarasakeun ka manéhna. Diiklaskeun beungeut pamajikan kuring jadi pangeunteupan teuteupanana. Itung-itung neuteup potrét jungjunanana baheula. Teu dikorétkeun ku kuring pamajikan jadi média pameuntasan haténa ka abad kasalapanwelas, waktu manéhna keur ngora, jaman tai kotok dilebuan. Ku kituna kuring geus méré sumbangan ka manéhna. Sumbangan anu basajan pisan, tapi anu langka. Jeung bisa jadi anu gedé hargana pikeun manéhna mah. Pikeun kuring ogé gedé hartina, lantaran kuring jadi nyaho yén dina diri aki-aki saperti manéhna aya hiji kaéndahan.
Dosa anu ngaruksak kaéndahan mah. Saperti kaéndahan nu nyangkaruk dina haté kuring, upama neuteup buyut Si Aki. Budak awéwé umur tujuhwelas taun, pakulitanana hideung santen, buukna panjang, manis.
Jiga saha?
Jiga pamajikan kuring baréto, keur di SGB.
Nya kitu Aki, urang sarua pada lalaki anu seja ngahirupkeun rasa bari teu mikiran umur. Jeung urang pada lalaki anu boga tipeu satia kana keureutan nu sarua hideung: hideung santen. Taya deui, iwal ti kitu kasimpulan kuring. Peun. Kasimpulan nu teu kudu ditepikeun ka Aki Warung, da manéhna ogé jigana mah geus surti. *

Read More